Najstarija je muzejska ustanova u Srbiji - osnovan je 1844. Poseduje u fondovima 290.000 inventarisanih predmeta. Zbirke: praistorijska, srednjevekovna, novije srpske umetnosti, stranog slikarstva. Izdaje zbornik Narodnog muzeja i časopise "Numizmatičar" i "Kovčežić". Organizator je velikih reprezentativnih izložbi iz zemlje i inostranstva, kao i manjih tematskih izložbi. U sastau muzeja su i:

• Galerija fresaka - Cara Uroša 20
• Vukov i Dositejev muzej - Gospodar Jevremova 21
• Spomen muzej Nadežde i Rastka Petrovića - Ljube Stanojevića 25

      Muzej se od 1952. god. nalazi u zgradi Uprave fondova sagrađenoj 1903. po projektu arhitekte Nikole Nestorovića i Andre Stevanovića. Zgrada je vremenom dograđena i prepravljana, a tokom Drugog svetskog rata pretrpela je znatna oštećenja. Konzervatorsko-restaurtosrskim radovima 1964. vraćen joj je prvobitan izgled.

      U atrijumu muzeja priređuju se koncerti kamerne muzike, predavanja i različite projekcije. Ima vlastitu prodavnicu gde se prodaju izdanja Narodnog muzeja, kopije fresaka, reprodukcije, razglednice i slajdovi.

      U njemu se nalazi jedan broj praistorijskih i klasičnih arheoloških kolekcija vezanih za srednjevekovnu kulturu i umetnost, kolekcije slikara, sjajna kolekcija inostranih umetničkih dela, bogato numizmatičko (inostrano i domaće) odeljenje kao i grafički odsek. Ovaj muzej je takođe poznat i po svojoj stručnoj biblioteci i aktivnostima svog veoma razvijenog centra za konzervaciju i restauraciju, koji se nalazi među najvećima te vrste u svetu.

      Najveća vrednost koja se čuva u narodnom muzeju je miroslavljevo jevanđelje - najstariji i najdragoceniji ćirilski rukopis, nastao oko 1190. god.

Web:  www.narodnimuzej.rs